Иль-де-Франс койу — сатып алуу же сатуу

Туу өлкөсү: Франция. Иль-де-Франс койу – Франциядан чыккан тукум, 1840-жылдары Париждеги Альфорт Улуттук ветеринария мектебинин селекционерлери Шарль-Огюст Ивардын жетекчилигинде бул генетикалык жетишкендиктин негизин калаган. Рамбуйе мериноз койлорун англис тукуму дишли менен айкалыштыруудан уникалдуу линия пайда болду, ал альфорттук – түзүлгөн жердин урматына, гриньондук – кийинчерээк малдын бир бөлүгүн өткөргөн агрономиялык мектептин атынан, жана дишли-меринос – ата-энелердин генотиптерине шилтеме катары белгилүү. "Иль-де-Франс" деген акыркы аталыш 1922-жылы бекитилип, тукумдун Париж бассейниндеги фермаларда триумфалдуу жүрүшүн белгиледи. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин экспансия 32 өлкөнү камтып, Түштүк Африка, Бразилия, Австралия жана Кытайды да кошту. Францияда 240 миңден ашык таза тукумдуу койлор, 100–150 миң аралаш тукумдуу жаныбарлар менен толукталган, бул тукумдун улуттук эт койчулугундагы лидерлигин бекемдейт. Сипаттамасы: Иль-де-Франс массивдүү жаныбар катары көрүнүп, ар бир элементтин сырткы көрүнүшү өндүрүштүк максаттарга кызмат кылат. Барандары 110–150 кг. салмакка жетип, жамбаштын бийиги 80–90 см. Овцалары 70–90 кг. салмакта, бийиги 70–80 см. Тело формасы параллелепипеддик силуэтти түзөт: көкүрөк кең, чыгыш реберлери менен, арка түз жана узун, бел горизонталдуу, жамбаштар күчтүү, өнүккөн булчуңдар менен "штанина" түзөт. Башы эки жыныста да мүйүзсүз, барандарынын профили бир аз чыгыш, моюну кыска жана тыгыз, кулактары жарым-жартылай тик, жука ак жүн менен капталган. Жүнү ак, жука, 23–27 мкм жыштыкта, көздүн сызыгынан баштап, тизе жана карпалык бурулуштарга чейин созулган жабык руно түзөт, көкүрөк жана ичти камтыйт. Аяктары күчтүү, туура коюлган, плюсналар вертикалдуу, скакалык бурулуштар бекем, копыттары ак. Тыкан жүн каптоосу жана күчтүү дене түзүлүшү орто жана кургак климатка ылайыктуулукту камсыз кылып, тукумду ар кандай региондор үчүн универсалдуу кылат. Продуктивдүүлүгү: Иль-де-Франс ягнялары феноменалдуу эрте жетилүү көрсөткүчүн көрсөтөт: туулгандагы салмагы 4,5–5 кг., 10 күндө 7,7 кг. га, 30 күндө 13,2 кг. га, ал эми 70 күндө 24–25 кг. га жетет, орточо күндүк кошумча салмак 270–350 г. Күнүнө 100 күндө жандуу массасы 40–45 кг. га жетип, 50–58% сойуу чыгымын камсыз кылат, булчуң ткандары майлуу ткандардан 4:1 катышта үстөмдүк кылат. Биринчи сорттогу бөлүктөр – жамбаш жана корейка – туштун 70% га чейин түзөт, ал эми көздүн булчуң жиптеринин аянты 18–20 см² га жетет. Жүн мериноздун жука жана ийкемдүүлүгүн мурас катары алган: барандарынын жылдык жүн жыйноосу – 4–6 кг., овцалардан – 3–4 кг., штапелдин узундугу 7–10 см., бежевый же ак түстөгү май жүнгө нымга жана кирге туруктуулукту күчөтөт. Эркектердин жүнү бир аз к粗, аялдардын жүнү болсо бирдей жана жылтырак, бул текстиль өнөр жайында жогору бааланат.