Шароле койу — сатып алуу же сатуу

Происхождение өлкөсү: Франция. Шароле койу — бул Францияда XIX кылымда жергиликтүү француз койлорунун негизинде чыгарылган адистештирилген эттик тукум. Тукумдун тарыхы Бургундиянын фермерлери жергиликтүү койлорду британдык узун жүндүү лейстерлер менен айкалыштыра баштаганда башталды, бул эттик көрсөткүчтөрдү жакшыртууга умтулуу болду. Натижада, тез жетилүү, чыдамкайлык жана мыкты сойуу чыгымын айкалыштырган тукум пайда болду. Франциядан тышкары шароленин популярдуулугу тез өсүп жатты: Ирландияда анын ийгиликтери ирландиялык шароле койчуларынын коомунун иши менен байланыштуу, Улуу Британияда — жергиликтүү эттик линияларды жакшыртуу үчүн кроссбридингде колдонулду. Францияда жыл сайын койлордун саны 450 миңден ашып, тукумдун европалык кой эттери рыногундагы лидерлигин тастыктап турат. Сипаттамасы: Шароле тукумундагы койлор күчтүү жана бекем дене түзүлүшүнө ээ, буларды эт өндүрүшү үчүн идеалдуу кылат. Бул койлордун дене түзүлүшү гармониялуу, эттик формалары ачык көрүнүп турат, булардан жогорку сапаттагы эт алууга мүмкүндүк берет. Розовато-серый теринин пигменти жүнсүз баштын ак жүндүү жүнү менен контраст түзөт. Эркек койлордун тирүү массасы 110–140 кг., ургаачылары 70–90 кг. Кийик бийиктиги — 75–80 см. эркектерде, 70–75 см. ургаачыларда. Тулку узундугу — 80–85 см., көкүрөк айланасы — 105–115 см. Башы пропорционалдуу, түз профили жана кең ноздролору бар. Мойну булчуңдуу, ачык мойнунун үстүнө кошулат. Аркасы түз, бели кең, рельефтүү булчуңдары менен. Көкүрөк клеткасы бочка формасында, кабыргалары тегерек. Крупу бир аз көтөрүлгөн, жамбаштары бирдей толтурулган. Тизелери бекем, туура коюлган, тырмактары тозууга туруктуу. Койлордун көбү рогсуз; жыйырма койдун бирөө гана рогдуу. Жүнү жарым жука, бирдей, 28–32 микрондун жоондугу, узундугу 7–10 см. Жиропот кремдүү, орточо штапельди каптайт. Тукум орточо климат шарттарына жакшы адаптацияланган, жайыт жерлерин жакшы пайдаланат, бирок генетикалык потенциалын толук ачуу үчүн жетиштүү азык деңгээлин талап кылат. Продуктивдүүлүгү: Шароле койлорунун эттик сапаттары алардын продуктивдүү профилинде талашсыз үстөмдүк кылат. Күнүмдүк жогорулашы 300–350 г., жана алар 35–40 кг. тирүү массасына жүзүнчү күндө жетишет. Алты айда тирүү массасы 50–60 кг. чейин өсөт, ал эми бир жылда — 70–80 кг. ургаачыларда жана эркектерде андан жогору. Сойуу чыгымы туруктуу 50–55% деңгээлинде, ал эми эттин үлүшү тушта 80% жетет, бул тукумду аналогдорунан айырмалайт. Эттин текстурасы майда жипчелүү, 8–12% гана майды камтыйт жана жеген бөлүктөрдүн жогору мазмуну менен айырмаланат, шароле кой этин эл аралык рынокто деликатес кылат. Жүн өндүрүмдүүлүгү экинчи орунда: эркектерден жылдык жүн жыйноо 3–4 кг, ургаачылардан — 2–3 кг. Жүн штапель-косичка структурасында, жиптердин бурулушу 4–5 бурулушу 1 см. үчүн. Эркектердин жүнү грубнее, жиптердин диаметри ургаачыларга караганда 2–3 микрона чоң, бирок таза жиптин чыгымы 75–80% жетет, ал эми экөөндө тең. Жиропот орточо, жүндү иштетүүгө тоскоолдук кылбайт, бирок анын максаты груб текстиль буюмдары же техникалык муктаждыктар менен чектелет.