Гуте койу — сатып алуу же сатуу

Туу өлкөсү: Швеция Гуте (Gutefår) – Швециядагы эң эски сакталган кой тукуму. "Гуте" деген аталыш байыркы "gutar" сөзүнөн келип чыккан, ал Готланддын тургундарын билдирет. Тукум аралдын тарыхы менен тыгыз байланышта жана викингдердин койлорунун тукуму катары эсептелет. Гуте – түндүк европалык кыска кулактуу койлордун бири. Заманауи готланддык кой – гутенин түз тукуму. Гутени негизинен генетикалык ар түрдүүлүктү сактоо үчүн багышат. 1996-жылга карата Швецияда 4500 кой энеси жана 500 эркек кой 450 табында бар эле. 2016-жылы ошол жерде 12 000 гуте койу катталган. Дания жана Германияда кичинекей популяциялар бар. Тукумдун жергиликтүү аталышы гутниш тилинде – honnlamb же hornlamb, бул "рогатый ягненок" же "рогатая овца" дегенди билдирет. Сипаттамасы: Гуте – орто өлчөмдөгү, күчтүү дене түзүлүшү бар, бийик жана чыйрак, кыска кулактуу тукум. Эркек койлордун салмагы 70-100 кг, койлордун салмагы 45-60 кг. Эркек койлордун жоондугу 64-84 см, койлордун жоондугу 65-71 см. Эркек койлордун рогунун негизги бөлүгү үч бурчтук, ал эми ургаачы койлордун рогунун негизги бөлүгү овалдык. Эркек койлордун рогдору дайыма көрүнүктүү, ал эми кээ бир койлордун рогдору баштапкы абалда (бутон түрүндө) калат. Эркек койлордун рогдору чоң жана күчтүү, узундугу 39-90 см, негиздеги айланасы – 20-29 см, койлордун рогдору болсо жука жана назик, узундугу 21-43 см, негиздеги айланасы – 12-14 см, көп учурда бир аз бурулуп, артка карай бурулат. Гутенин бети тегиз, жүнсүз, түз профили бар, адатта мурун жана көздөрдүн тегерегинде жарык. Эски эркек койлордун мурунунун арткы бөлүгү шишик болушу мүмкүн. Гутенин жүнү катаал, түз же толкундуу, жука жүн, узун катаал чач жана остеви волокнолордун (кемп) аралашмасынан турат. Мойнуна жана жоондугуна узун, жыш жүн бар, ал эркек койлордо көбүрөөк көрүнөт, узун, катаал, жүрөктүү жүн (кемп) болуп, бир нече айдан кийин түшүп калат. Эркек койлордо бул кара "арстан жүнү" түзүшү мүмкүн, узундугу 15 см чамасында. Кээ бир гуте койлору жазында жүн түшүрөт. Жүндүн түсү ар түрдүү: күрөңдөн сиверге чейин, бир түстүү (кара, бирок эч качан толук ак эмес) жана чекиттүү. Эң көп таралган түс – сивер, кара түстүү буттар жана башы менен кара түстүү, жарык сиверге (ак жана кызгылт чачтар менен) чейин. Сивер койлордун көбү көздөрүнүн жана бетинин тегерегинде жарык чачтарга ээ. Ак койлор сейрек таза ак болот, адатта, моюнунда жана башка бөлүктөрүндө кызгылт тактары бар. Түстүү эмес койлордун дээрлик бардыгында ар кандай өлчөмдөгү ак тактар бар. Ак ичке (муфлондук үлгү) жана көз жылаңачтарында ак чачтар менен койлор кездешет ("англис көк"). Аяктары узун, көп учурда кызгылт-сары түстө. Продуктивдүүлүгү: Гуте – эки багыттуу тукум (эт жана жүн). 2.5 кг салмакта төрөлгөн козулар салыштырмалуу жай өсөт. Сактоо чыгымы – 45-55%. Гутенин эти даамдуу, кээ бирлери жыпар жыттуу жана чөп жыттуу даамын белгилешет, бул пастбищтердин ар түрдүүлүгү менен байланыштуу. Гутенин жүнү катаал, жылуулукту сактоочу астынкы жүн жана суу өткөрбөй турган жүн менен камсыз кылат, ошондой эле астынкы жүндүн чачылып кетишин алдын алат. Жүндүн үстү аба менен толтурулган, ал жылуулукту сактап, астынкы жүндү жумшартат. Ошондой эле кемп бар. Жүн өзү жука, катаал жана остеви волокнолордун аралашмасынан турат. Мойнуна жана жоондугуна узун, жыш жүн бар. Жүндүн сивер түсү ак жана кара волокнолордун аралашмасынан келип чыгат, жука жүн адатта ак, ал эми катаал чач кара. Жарык сивер койлордун жука жүнү көп учурда боёлгон. Эркек койлор адатта ургаачы койлордон көбүрөөк жүн чыгарат.